1 - 5 [11] >>>
zie onderstaand Lezing over Vereniging Ecodorp in Hasselt 20-03-2008
Verslag Najaarsweekend in Dordrecht op 23-25 november 2007 25-11-2007
Verslag voorjaarsweekend Bennekom 22-04-2007
Bezoek aan ZEGG 13-10-2006
Ondernemen in Ecodorp 10-09-2006
bladerbalk >>>
Lezing over Vereniging Ecodorp in Hasselt

Lezing: Rolf Grooten
rolfgrooten@gmail.com

Wat is een ecodorp?
Het antwoord op deze vraag is feitelijk eenvoudig. Een Ecodorp is niet zomaar een soort dorp, een Ecodorp belichaamt een manier van leven. Een Ecodorp is de uitdrukking van haar bewoners, van de waarden die voor hen belangrijk zijn. Welke waarden zijn dat dan, zo zult u zich afvragen. Welnu, dat zijn waarden waarin u zich zult herkennen, maar waarvan u niet wist, dat je ze vandaag nog kunt ervaren.

Een Ecodorp geeft uitdrukking aan de fundamentele waarden van de mens.

Deze grondwaarden zijn dus waarden van ons allemaal, waarbij niemand uitgezonderd is. Het gaat hierbij om vier grondwaarden: sociale samenhang, het milieu, duurzame economische oplossingen en een holistisch wereldbeeld.

Sociale Samenhang
Een Ecodorp is eerst en vooral een gemeenschap van mensen, een gemeenschap waarin menselijke waarden voorop staan. En menselijke waarden zijn onlosmakelijk verbonden met de natuur; Mens en natuur zijn één, want de mens is deel van de natuur.

Sinds de industriële revolutie is geleidelijk aan door de sociale, maatschappelijke en technologische ontwikkelingen de verbondenheid van mens en natuur verbroken. De mens heeft zich losgemaakt van de natuur en zich boven haar gesteld. Wij kennen allen de resultaten die deze scheiding tot gevolg heeft gehad. Ieder voor zich en God voor ons allen.

Ecodorpen zijn het middel bij uitstek om ‘samen-leven’ opnieuw vorm te geven. Om harmonie te scheppen in al ons doen en denken en in onze relaties. Harmonie is een voorwaarde voor vrede, en vrede is een voorwaarde voor een harmonische samenleving. Vrede, Respect, Vriendelijkheid, Open Communicatie, Samenwerking en Vertrouwen kunnen zich ontwikkelen als we daar bewust voor kiezen. Kiezen voor het – opnieuw - aanleren van sociale en constructieve omgangsvormen.

Een Ecodorp is er op gericht om de sociale samenhang te herstellen. Het is een plaats, waar de mens zich weer kan ontplooien vanuit zijn innerlijke wezen, vanuit verbondenheid met de ander en met de natuur. Een ecodorp biedt ruimte, om aan de wérkelijke behoeften van de mens tegemoet te komen. Waar aandacht en plaats is voor een diepere relatie met de omgeving. Deze omgeving wordt gevormd door

  • de mensen om ons heen,
  • de natuur die het leven voedt.
  • wat we eten, hoe we het bereiden en waar we het kopen.
  • de bewuste keuzes omtrent wat we echt nodig hebben.
  • hoe we wonen en waarmee we onze huizen bouwen..
  • onze dagelijkse werkzaamheden.
  • wat we onze kinderen meegeven om als zelfstandige, volwaardige volwassenen het leven aan te gaan.
  • het ervaren van de rijkdom van het leven vanuit ieders spirituele overtuiging van dat moment.
Al deze thema’s (en meer) zijn bepalend voor het al dan niet kunnen ervaren van een zinvol, vervuld en rijk leven, zij zijn gerelateerd aan de waarden van ons leven. Een Ecodorp is “de weg” om deze waarden weer in ere te herstellen.

En al deze thema’s blijken uiteindelijk niet los van elkaar te zien, zij maken deel uit van het sociaal-ecologisch-economisch-spiritueel weefsel dat “maatschappij” heet.

Het Milieu
Moet ik nog ingaan op het aspect milieu? De meeste van ons hebben wel de film van Al Gore, “An Inconvenient Truth” gezien, of er tenminste over gehoord. Het Milieu is ‘hot.’ Dagelijks wordt er op het nieuws over bericht, de VN heeft een speciaal programma voor het sparen van het milieu en opportunisten vallen over elkaar heen om de meest profitabele milieutechnieken en fantasieën aan de meest biedende te verkopen. Kan ik nog wat gebakken lucht aan u kwijt?
En als u uw hoop op een alles regelende, alom aanwezige Europese Unie had gevestigd, kunt u deze hoop hierbij laten varen. Haar maatregel van korte tijd geleden om tot een verplicht quotum te komen voor biobrandstof is buitengewoon destructief voor het milieu.
Het is hartverwarmend en bemoedigend, dat er inmiddels zoveel tegenargumenten uit burgerinitiatieven (NGO’s) zijn gekomen, dat het hele plan weer op de helling moet. Want: het milieu is van ons allen en wij, wij allen, zijn er verantwoordelijk voor.

Samenwerken met de natuur is het milieu-uitgangspunt voor een Ecodorp.
Gebruik maken van de kracht van de seizoenen, van de natuurlijke elementen, welke tot onze beschikking staan. Voor de hand ligt de toepassing van wind-, water- en zonne-energie, maar daar hoeft het niet bij te blijven. De inmiddels tot een wetenschap ontwikkelde permacultuur is op de principes van samenwerking gebaseerd. Ook hier in het noorden zijn gedreven pioniers die bijdragen aan de ontwikkeling van een land- en tuinbouwmethode die in harmonie is met de natuur. Duurzame land- en tuinbouw betekent dat je deze wijze van cultuur oneindig lang kunt voort zetten, zonder schade toe te brengen aan land, lucht of water voor toekomstige generaties.

Samenwerken met de natuur is de ecologische basis voor een harmonische samenleving. Veel ervaring is wereldwijd opgedaan met het herstellen van deze harmonie met de natuur en de tijd is rijp om deze ervaring breed toe te passen. Permaculture Design, Ecological Design en Whole Systems Design zijn nieuw ontwikkelde inzichten en technieken, die een oplossing bieden voor de huidige en toekomstige schaarste op het gebied van zuiver water, schone lucht en energie.

De wijze waarop we ons huis bouwen, waarmee we ons voeden en hoe we in onze energie voorzien, is bepalend voor een leefbare toekomst.

Duurzame economische oplossingen
Naadloos aansluitend bij het milieu aspect zijn de mogelijkheden voor economisch welzijn.
Technologisch zijn de mogelijkheden onbeperkt, op het moment dat we bereid zijn er open en onbevangen naar te kijken. Als we de geschiedenis van de mens beschouwen, kunnen we haar economische ontwikkeling met een enkel woord typeren. En dat woord is verandering. Deze constante verandering is het belangrijkste kenmerk, waarbij het paradoxaal is hoe zeer we geneigd blijven om iedere verandering met argwaan te beschouwen. Wat wel opvalt, is dat de veranderingen steeds sneller gaan. Maar dat is een onderwerp voor een andere keer.

Economie heeft zich de status verworven als stuurwiel van de samenleving. Echter, zoals zal blijken, het is niet meer dan een der vier pijlers die de samenleving dragen.

Ecodorpen brengen de economie terug waar het thuis hoort, als ondersteunend principe van een bio-ecologisch systeem. Economie is er voor de mens en de mens is er niet ten dienste van de economie. Economie is slechts zinvol, tot zover wat de Aarde kan dragen en de Mens kan ver-dragen.
Een Economisch Systeem Ontwerp is gebaseerd op Waarden: Wat is van Waarde? Wat willen we – diep in ons hart - beleven en ervaren? Wat hebben we nodig?

Holistisch wereldbeeld
Ieder mens vormt zijn wereldbeeld op basis van diepgewortelde, vaak onuitgesproken, overtuigingen en visies. Al deze overtuigingen en visies zijn gevormd door afkomst, opvoeding en ervaring. Omdat we allemaal uniek zijn, is op een subtiel niveau ons wereldbeeld eveneens uniek.
Dit beeld is onderhevig aan veranderingen. Naarmate we meer ervaringen krijgen, past ons wereldbeeld zich aan de realiteit aan. De realiteit blijkt telkens anders te zijn, dan we dachten. Soms is sprake van een paradigmashift. We gaan de verbanden zien.
Naarmate we de ‘samenhang van alles-met-alles’ ontdekken, evolueert ons inzicht en bewustzijn van een mechanistisch wereldbeeld naar een Holistisch Wereldbeeld.

Hoe het anders kan
Sinds eind jaren 60 zijn er wereldwijd initiatieven ontplooid om ‘hoe het anders kan’ in de praktijk te brengen. Een aantal daarvan hebben internationale vermaardheid gekregen, zoals: Findhorn in Schotland, Zegg in Duitsland, Damanhur in Italie, Auroville in India en The Farm in Amerika.
Wat minder bekend is, maar wel erg leerzaam, is dat er ook een aantal initiatieven zijn geweest, die hebben geleid tot Ecodorpen als voortzetting van een oude traditie. Zoals het Thlolego Project in Zuid-Afrika, Eco Yoff in Senegal, Sarvodaya Peace Mouvement in Sri Lanka en andere. Hier heeft de lokale bevolking tijdig ingezien, dat het introduceren van onevenwichtige moderniteiten tot de ondergang leiden. Vanuit dit inzicht hebben mensen bewust gekozen voor een andere toekomst dan welke voorgeschreven wordt door de vooruitgang. Zij hebben pro-actief hun eigen toekomst bepaald.

Wat hebben al deze initiatieven gemeen? Eenheid in Diversiteit.

Daarmee komen we bij een ander aspect van een Ecodorp: Een plaats waar we onszelf weer mogen ontdekken, onze eigenheid, onze kern, ons ware wezen. De gemeenschap van een ecodorp is bedoeld als een veilige omgeving om oude vertrouwde, maar niet vervullende, omstandigheden te kunnen loslaten. Eerst als we het oude loslaten, scheppen we ruimte om het nieuwe te laten ontstaan. Ecodorp initiatieven zijn het antwoord op een verdeelde wereld.

Concurrentie, coöperatie en creativiteit
Loesje, die we allen kennen van de affiches, zegt hierover: We kunnen creativiteit zien als uitdrukking van behoefte aan zelfexpressie, of creativiteit als behoefte om meer en beter te zijn dan de anderen.
Wat zijn de drijvende krachten achter deze twee behoeften?

Concurrentie is zonder einde; de angst om minder te zijn dan de ander wordt nooit ingehaald en overwonnen. (Negatieve spiraal)
Zoals Bram Vermeulen zingt: het is een wedstrijd, een wedstrijd die niemand winnen kan.

Coöperatie, samenwerking, als alternatief, is eveneens zonder einde. Er komt nooit een einde aan de mogelijkheden. (Positieve spiraal)

Bewust worden van het verschil in de achterliggende drijfveren is de eerste sleutel om tot de juiste keuze tussen deze twee te komen. De tweede sleutel is het besef dat niet alle waarden te vertalen zijn in Euro’s.

Wat bepaalt het succes van een Ecodorp initiatief?
Er zijn vier elementen in de opzet van een Ecodorp die even belangrijk zijn, zoals de vier wielen onder een auto. Indien een der elementen onvoldoende aandacht krijgt of ontbreekt, is de samenhang en het evenwicht van het project verstoord.

Als bindende elementen zijn te onderscheiden:

  • Een Sociale Samenhang. (Gemeenschapsvisie)
  • Samenwerken met de natuur. (Een Ecologische Visie.)
  • Duurzame Economische Oplossingen. (Economische Visie)
  • Een Holistisch Wereldbeeld. (Spirituele visie)

De aantrekkingskracht van Eco-dorpen (wereldwijd) is gelegen in het feit, dat succesvolle Ecodorp-projecten het merendeel van de genoemde vier elementen heeft geïntegreerd in haar gemeenschap. Daarmee is tot uitdrukking gebracht, dat dit de wijze is waarop de mens verlangt te leven.

Nederland heeft géén Ecodorpen maar wél…

  • … tal van kleinere woon- en werkgemeenschappen (veel kenmerken van ecodorp geïntegreerd.)
  • … ecowijken (meestal de nadruk op duurzame stedenbouw en milieuvriendelijk bouwen).
  • … centraal wonen projecten (16)
  • … veel (initiatieven voor) woongroepen voor ouderen.

Aantal voorbeelden van Ecowijken in Nederland
EVA-Lanxmeer Culemborg
De Kleine Marke Enschede
MW2 project de Vuurplaats Heerhugowaard
MW2 Woonwerkerf Den Bosch
Siddhadorp Lelystad
Vernieuwend Wonen Maastricht
Het Groene Dak Utrecht
Vernieuwend Wonen Zutphen

Aantal voorbeelden van woon-werkgemeenschappen in Nederland
De Vlierhof Kleve-Keeken, Duitsland
De Hobbitstee Wapserveen
Venwoude Lage Vuursche
De Voorde Steyl
Humaniversity Egmond aan Zee
De Refter Ubbergen
Wilhelmina Gasthuis Amsterdam
Emmaus gemeenschap Haarzuilens en Itteren
De Wonne Enschede

De Vereniging Ecodorp

  • Actief sinds 1999, vereniging sinds 2003
  • Ruim 80 leden en >1.200 belangstellenden.
  • Bestuur en Werkgroepen (Activiteiten, Locatie, Gemeenschapsvorming, Ondernemen)

Werkgebieden Vereniging Ecodorp

- Gelijkgestemde mensen bijeen brengen:

  • Website
  • Nieuwsbrief
  • Bijeenkomsten
  • Inspiratiereizen

- In praktijk...

  • …bleek Ecodorp ook 'paraplu' voor kleinere projecten en initiatieven.

- Ontwikkelen van een echt ‘dorp’

  • Waar honderden mensen kunnen wonen en werken.

Projecten van Vereniging Ecodorp
Gennep: Voormalige psychiatrische inrichting (Ecodorp als koper/ontwikkelaar)
Borculo: Ecodorp in samenwerkingsverband woningcorporatie, projectontwikkelaar, zorginstellingen
Delfgauw: ‘Het Carré’; 49 duurzame woningen en ruim 100 bewoners rondom gemeenschappelijk binnenterrein.
Vlierhof: (Zorg) boerderij en groepscentrum vlak over Duitse grens met mogelijkheid om in buurt meer boerderijen te kopen tegen redelijke prijs.
Hoogvliet: Hof van Heden; werving en selectie bewoners voor gemeenschappelijk en duurzaam woonproject.

Een Ecodorp in Hasselt?
Het bouwen van een Ecodorp is net zo eenvoudig als het gezamenlijk bakken van een TAART. Samen stel je vast, hoe de taart zal gaan smaken, dan bepaal je samen welke ingrediënten je erin wilt hebben en daarna ga je samen aan de slag.